Żywienie pozajelitowe

Żywienie pozajelitowe (dożylne) to dostarczenie wszystkich niezbędnych do życia składników odżywczych, normalnie wchłanianych z przewodu pokarmowego, bezpośrednio do układu krwionośnego - z pominięciem przewodu pokarmowego. Składniki pokarmowe: białko, węglowodany, tłuszcze, elektrolity, pierwiastki śladowe i witaminy podawane są w postaci zmieszanych ze sobą roztworów - mieszanin odżywczych. Muszą mieć one jak najprostszą postać, tak by mogły je wykorzystać wszystkie tkanki, do których dotrą. Muszą być one też jałowe, ponieważ podawane są bezpośrednio dożylnie.

Długoterminowe żywienie pozajelitowe przeznaczone jest dla pacjentów z długotrwałą niewydolnością przewodu pokarmowego, która uniemożliwia absorpcję odpowiednich składników odżywczych potrzebnych do życia. Terapia służy ratowaniu życia pacjentom z nieodwracalną niewydolnością jelit. Leczenie w warunkach domowych przy użyciu niniejszej terapii pomaga zachować normalne funkcje życiowe i wspomaga rehabilitację.

 
Niewydolność jelit definiuje się jako stan, w którym występuje zmniejszona absorpcja jelit do takiego stopnia, iż dla utrzymania zdrowia i rozwoju, konieczne jest dostarczanie makroelementów i/lub wody i elektrolitów. Niewydolność jelit ocenia się jako poważną, jeśli konieczne jest zastosowanie odżywiania dojelitowego i/lub podawania dodatkowych elektrolitów i wody drogą pozajelitową. Stan ten może być odwracalny, jeśli funkcje jelit mogą zostać przywrócone, ale żywienie HPN (z ang. Home Parenteral Nutrition - domowe żywienie pozajelitowe) przeznaczone jest dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością jelit.

Najczęstszymi chorobami, przy których stosuje się HPN są: nieswoiste zapalenie jelit, powikłania pooperacyjne, choroba tętnic krężkowych, popromienne zapalenie odbytnicy oraz przewlekłe zapalenie jelita cienkiego z ciężkim zespołem złego wchłaniania i zaniku perystaltyki. Wskazaniem do stosowania HPN u pacjentów z przewlekłą niewydolnością jelit będą zazwyczaj: zespół krótkiego jelita, przetoka, zanik perystaltyki jelit i enteropatia popromienna.

Niektórzy pacjenci stosujący żywienie pozajelitowe mają szansę na powrót bądź rozpoczęcie żywienia autonomicznego, nie wymagającego dodatkowej suplementacji pozajelitowej. 
Jest to możliwe dzięki rekonstrukcji chirurgicznej jeśli istnieje taka możliwość, adaptacji jelit do absorpcji większej ilości składników odżywczych, jak również dzięki rozwojowi terapii medycznych (takich jak hormon wzrostu czy GLP-2 - analog glukagonopodobnego peptydu 2). Coraz większe nadzieję wiąże się również z osiągnięciami w transplantacji jelita cienkiego

W ocenie możliwości zastosowania powyższych terapii ważne są: anatomia jelit, jak również ich działanie. Minimalna długość pozostawionego jelita cienkiego, która pozwala na odstawienie pacjenta od żywienia pozajelitowego wynosi odpowiednio około 100, 60 i 35 cm., ale istnieje wielu pacjentów mających dłuższe jelito, jednak gorzej spełniające swoje funkcje, którzy muszą być poddani takiemu żywieniu. Pacjenci z zachowaną okrężnicą, jak również będący mniej zależni od żywienia pozajelitowego, mają lepsze rokowania. 

Pomiar wchłaniania masy mokrej oraz poboru energii poprzez badania równowagi składników pokarmowych dostarcza obiektywnych pomiarów działania jelit. Pozwalają one rozpoznać pacjentów z nieodwracalną niewydolnością jelit, jak również tych, którym wskazania dietetyczne w połączeniu z działaniem farmakologicznym mogą pozwolić na powrót do niezależności żywieniowej.


W związku ze stałym rozwojem strony, planujemy znaczną rozbudowę tego działu. Kolejne informacje już wkrótce.